Nassau en San Salvador

Watlings Island (San Salvador) - Slot

Het Landfall Park ligt er onverzorgd bij. Uiteraard hebben autoriteiten en bewoners na orkaan Joaquin andere zorgen maar een totaal doorgeroeste vrachtwagentrailer hoeft niet op het Landfall Park terrein te staan. Volgens Moncur is het San Salvador Museum in Cockburn Town al jaren verlaten. Het Chicago Herald’s Columbus Monument is al lange tijd onbereikbaar. Het opschrift van het Tappan Monument is verdwenen. Dit monument alsmede het naastgelegen Japannees Monument staan schots en scheef omdat er veel zand is weggespoeld.

Dit ademt desinteresse uit. De Christoffel Columbus authenticiteit van Watlings Island, sinds 1926 bij wet San Salvador, is het na het bezoek van Boudewijn Büch in 1990 bergafwaarts gegaan. Dat is jammer.

Boudewijn Büch naast het Tappan Monument to Columbus ook Heloise Monument genaamd op Watlings Island (huidige San Salvador)

Chrysostom Schreiner - Watlings Island (San Salvador).

Ik hoor dat de mis die Chrysostom Schreiner in 1897 opdraagt op Watlings Island de eerste katholieke dienst is na die van Columbus. Ietwat eigenaardig geformuleerde gedenktegels op het katholieke kerkhof dicht bij Bamboo Point bevestigen dit later. Eris Moncur gebruikt termen als samenspannen en financieel belang als hij over Chrysostom Schreiner spreekt. Op de vraag waarom hij zijn bevindingen niet vastlegt antwoord hij dat zijn publicatie zo goed als klaar is, dat hij een uitgever zoekt en hoopt dat zijn boek in 2016 zal verschijnen.

Overlijdensprentje Chrysostom Schreiner

Cut Cay - Watlings Island

Ik nader een smal schiereiland dicht bij Grahams Harbour met de naam Cut Cay. Dit is een zeer interessante Columbus plek. Als Watlings Island daadwerkelijk het Columbus’ landingseiland is, dan heeft hij ter verkenning met zijn maten tot hier op 14 oktober 1492 geroeid. In zijn journaal maakt Columbus de volgende aantekening: ‘Dit stuk land, kan in twee dagen afgesneden worden om er een eiland van te maken, maar dit is niet noodzakelijk omdat de indianen naïef zijn met wapens.’

Cut Cay (Oostkant) - Watlings Island (huidige San Salvador)

Graham's Harbour - Watlings Island

Op zondag 14 oktober 1492 geeft Columbus bij dagenraad bevel om met sloepen langs het eiland te roeien in een noordnoordoostelijke richting. Hij wil weten wat er aan de andere kant van het eiland is. Twee of drie dorpen worden gezien. Columbus beschrijft een rif dat dat rondom het eiland ligt en dat er een plek is met een smalle doorvaart naar een grote natuurlijke haven voor zoveel schepen als in het gehele christendom - 'y entremedias queda hondo y puerto p[ar]a quatas naos ay en toda la xpiandad y la entrada dello muy angosta'.

Graham's Harbour - Watlings Island (huidige San Salvador)

Watlings Island - Columbus Landfall Park

Het Durlacher Wolper Columbus Landfall Monument is opgericht op 25 december 1956. Een simpel wit kruis markeert de plek waar Columbus aan land gegaan zou zijn. Op de sokkel zijn maar liefs vier plaketten geschroefd met zonderlingste teksten vol met namen van gezagsdragers en autoriteiten. De eerste regel - maar ook hierover valt te twisten - is de meest serieuze:

‘On or near this spot Christopher Columbus landed on the 12th October 1492 Admiral S.E. Morison, USNR’.

Columbus Landfall Park - Longbay Watlings Island (huidige San Salvador)

Een zwak schijnsel in de donkere nacht - Fortune Hill

Het is 12 oktober 1492. Na een oversteek van drieëndertig dagen vanaf La Gomera is het Rodrigo de Triana die in het holst van de nacht ‘Tierra, tierra,’ - ‘Land, land,’ roept. Columbus expeditie heeft de ‘nieuwe wereld’ bereikt.

Het eerste dat midden in de nacht waargenomen wordt is een lichtje. Zelfs dit eenvoudig feit voert ook al tot enorme discussies onder Columbus-deskundigen. Was het een fakkel in een kano met vissende indianen? Of waarschijnlijker, een kampvuur op het strand? Dat laatste wijst naar een vaste nederzetting. Opgravingen hebben dat inderdaad bewezen.

Als de bevindingen van Morison juist zijn moet dit schijnsel zich op de hoogte van Fortune Hill bevonden hebben. Precies op deze plek is onderstaande foto genomen. Daarop een duizenden kilometers intens lege oceaan.

Fortune Hill - Watlings Island (huidige San Salvador)

Samuel Eliot Morison

De landingseiland polemiek is bijzonder geliefd onder marine officieren, Admiraals, wel of niet professionele historici, geografen, journalisten en amateurs. Geen eiland uit de oostelijke Bahama’s weet zich buiten deze discussie te houden. Het debat intensiveert als Morison zich in 1942 uitspreekt voor Watlings Island. Morison komt tot zijn conclusie door ook de koers van Columbus van Cuba terug te vervolgen naar het landingseiland.

Kaart uit ‘Admiral of the Ocean Sea’ door Samuel Eliot Morison, 1942 (twee delen).

Watlings Island - Cockburn Town

Watlings Island is ongeveer negentien kilometer lang en acht kilometer breed. Een derde van het eiland bestaat uit zeearmen, brakwater meren en plassen. Grote stukken zijn moeras, de ‘wetlands’. De kant van de Atlantische Oceaan is zo goed als onbewoond. Aan de beschutte westkant liggen meer huizen en het plaatsje Cockburn Town.

Watlings Island (San Salvador)

De DHC-8-300 van Bahamasair vliegt laag over het water. De schroefturbinemotoren maken een enorme herrie. De noordoost kust van Watlings Island komt in zicht. Ondanks het bekraste en verweerde vliegtuigraam, kan ik in het kristal helderde zeewater de zeebodem goed zien. We scheren over een weg en landen. Terwijl de rechter propeller in vaanstand blijft draaien stappen er slechts een paar mensen uit. Het kleine terminal gebouw wordt hersteld…

Interview in het British Colonial Hilton te Nassau

In de reportage van Boudewijn Büch informeert Moncur over een wet uit 1926 en, zonder deze persoon verder te benoemen, dat iemand daaraan schuldig is.

Eindelijk kan ik vragen wie deze persoon is...

‘Een pater, een katholieke pater met een Duitse achternaam’, is het verrassend antwoord. De naam versta ik niet. Hij herhaalt maar dat helpt niet. Ik vraag of hij wilt spellen. Ik schrijf mee maar begrijp niet al zijn letters. Een beetje pijnlijk geef ik mijn pen en Moncur corrigeert.

Uit de schots en scheve letters lees ik ‘Chrysostom Schreiner’.

Columbus monument bij Government House in Nassau

Dit metalen monument is in 1831 te Londen vervaardigd. Het is in 1832 door de gouverneur, Sir James Carmichael Smyth, aan de toen nog Britse kolonie geschonken.

The Cat Island and San Salvador or Watlings Island Names Act 1926

Ik vraag naar wetboeken uit 1926 of informatie over kiesdistricten of over eilandbestuursvormen allemaal uit het zelfde jaar...

Na het invullen van een formulier komt er een dik groen boek op tafel dat in een zeer slechte staat verkeert en bij elkaar gehouden wordt door twee witte linten. Een minuut later heb ik beet. De wet met de titel ‘The Cat Island and San Salvador or Watlings Island Names Act 1926’ is gevonden. De wet is kort en bondig. Het eiland algemeen bekend als San Salvador of Cat Island wordt Cat Island en het eiland Watlings wordt San Salvador of Watlings.

Het is natuurlijk te verwachten, in de wet geen woord over Columbus. ‘Best vreemd dat Eris Moncur alsmaar over geboorte certificaten spreekt terwijl er een wet is. Dat is toch veel overtuigender.’, gaat het door mijn hoofd.

Nassau - Department of Archives

Eris Moncur met wie ik op Nassau in februari 2016 heb kunnen spreken, herhaalt nog net zo stellig dat eilanden in 1926 moedwillig van naam veranderd zijn. Evidentie over een zo belangrijk feit moet toch zeker te vinden zijn in 'The Department of Archives'.

San Salvador

Tijdens Boudewijn Büch’s interview met Eris Moncur blijkt onmiddellijk hoe fel de Columbus landingseiland problematiek bevochten wordt. Moncur hamert op het feit dat in 1926, bij wet, het predicaat San Salvador van eiland verwisseld is. Vóór 15 maart 1926 is San Salvador Cat Island en daarna is het Watlings Island. Het interview is indertijd opgenomen bij Fort Charlotte (Nassau).

The Nassau Public Library

Het klein gebouw, een voormalige gevangenis, is achthoekig, lichtroze van kleur en stamt uit 1797. De bibliotheek grenst aan een klein stadspark. De wisselwerking tussen blauwe lucht, witte wolken, groene palmbomen, rode bloemen en het roze gebouw is schitterend.

Nassau en San Salvador

In 1990 is Boudewijn Büch op weg naar Watlings Island (San Salvador), om het vermeende Columbus landingseiland te bezoeken. In Nassau, de hoofdstad van de Bahama’s op het eiland New Providence, maakt hij opnames in de Nassau Public Library en de Bahamas Historical Society.